Eerst koos je de locatie. Energie regelde je daarna.

Nyrstar kondigde vorige week aan de toekomst van zijn zinkfabriek in Budel opnieuw te beoordelen.
Het bedrijf noemt meerdere oorzaken: Chinese overcapaciteit, concurrentie om grondstoffen, historisch lage verwerkingsmarges en hoge Europese energiekosten. Ook het verschil tussen de totale energiekosten in Nederland en omliggende landen speelt volgens Nyrstar mee. De fabriek blijft tijdens de strategische heroverweging normaal produceren. Eind dit jaar verwacht het bedrijf meer duidelijkheid over de toekomst van de locatie.

Deze week kwam vanuit TenneT een ander signaal.

Vertrekkend CEO Manon van Beek pleit ervoor om nieuwe elektriciteitsvraag veel bewuster te ontwikkelen op plekken waar grote hoeveelheden stroom beschikbaar komen. Ze noemt onder meer de Eemshaven en Maasvlakte, waar elektriciteit van windparken op zee aan land komt. Volgens Van Beek moet daar niet alleen bestaande industrie verder elektrificeren; er moet ook ruimte zijn voor nieuwe industriële vraag. Leg die ontwikkelingen naast elkaar en er wordt iets zichtbaar.
Het zijn twee verschillende verhalen, maar ze wijzen dezelfde kant op. De plek waar een bedrijf wil produceren en de plek waar voldoende energie beschikbaar is, kunnen steeds minder los van elkaar worden bekeken. En dat is niet alleen een vraagstuk voor de zware industrie.

Een metaalbedrijf dat een extra productielijn wil plaatsen, kan tegen precies dezelfde werkelijkheid aanlopen. De orderportefeuille rechtvaardigt de investering. De machine past in de hal. De financiering is rond. Alleen vraagt de nieuwe lijn meer elektrisch vermogen dan de huidige aansluiting kan leveren.
Dan wordt netcongestie ineens geen probleem van de netbeheerder, maar een beperking van het investeringsplan. En soms blijkt dat die volgende stap op de huidige locatie niet past.
Hetzelfde kan gebeuren bij de overstap van gas naar elektrische verwarming, een groter laadplein of uitbreiding van een bestaande locatie. Wat op papier een logische volgende stap voor het bedrijf is, moet energetisch ook mogelijk zijn. Daarmee verandert de volgorde.

We zijn gewend eerst het bedrijfsplan te maken en daarna de energievoorziening ervoor te regelen.

Maar wanneer extra transportcapaciteit niet vanzelfsprekend beschikbaar is, moet de energievraag eerder op tafel. Niet nadat de machine is besteld of de uitbreiding is ontworpen, maar wanneer de investering nog een keuze is.
Hoeveel extra vermogen vraagt het plan? Wanneer is dat nodig? Wat kan de huidige aansluiting aan? Welke ruimte is er nog voor verdere groei? En wat verandert er wanneer andere processen de komende jaren ook elektrificeren? Dat zijn geen vragen voor ná het investeringsbesluit. Ze horen er steeds vaker ín.

Wie vroeg weet waar de grens ligt, heeft bovendien nog keuzes.

Een investering kan worden gefaseerd, een proces anders ingericht, capaciteit eerder aangevraagd of een alternatief onderzocht. Zodra het plan vastligt, wordt die speelruimte kleiner.
Voor Netwerk Nederland is dat precies waarom energie niet pas in beeld hoort te komen wanneer een oplossing moet worden geregeld. Bij investerings- en groeiplannen willen we eerst weten wat een plan vraagt aan vermogen, aansluiting en toekomstige capaciteit.

De vraag is niet meer alleen hoe je voldoende energie regelt voor de plek waar je wilt ondernemen. Steeds vaker moet je ook bepalen waar je kunt ondernemen met de energie die beschikbaar is.

Jacob Gijsbertsen

Eigenaar

Inzicht in een stroommarkt die steeds meer om timing draait

Jacob is eigenaar van Netwerk Nederland. Vanuit zijn visie dat ondernemers recht hebben op transparantie en begrijpelijk advies, volgt hij dagelijks de ontwikkelingen op de energie- en stroommarkt. In zijn blogs legt hij uit hoe duurzame opwek, prijsverschillen en het tijdstip van verbruik de energiekosten beïnvloeden. Zo helpt hij ondernemers om slimmer met hun stroomverbruik om te gaan en keuzes te maken op basis van inzicht.