Gepland vermogen is nog geen beschikbaar vermogen

Vanaf 1 oktober kunnen beroepsprocedures voor bepaalde uitbreidingen van het elektriciteitsnet vanaf 21 kV aanzienlijk worden verkort. Beroep gaat rechtstreeks naar de Raad van State en voor de uitspraak geldt in beginsel een termijn van zes maanden. Het kabinet verwacht dat dit bij projecten waar procedures spelen tot ongeveer anderhalf jaar tijdwinst kan opleveren.

Dat gebeurt op een moment waarop netcapaciteit allang geen technisch probleem meer is, maar een investeringsprobleem. Uit het Ondernemerspanel Groene Groei van VNO-NCW Midden blijkt dat 26% van de ondervraagde ondernemers in Overijssel, Gelderland, Utrecht en Flevoland investeringen in elektrificatie door netcongestie heeft uitgesteld of afgeblazen.

Stel dat je een nieuwe productielijn plant die in 2030 moet draaien. De lijn is besteld, de hal aangepast, personeel ingepland en de kapitaallasten lopen. In de planning van de netbeheerder staat dat de noodzakelijke uitbreiding van het elektriciteitsnet in 2029 gereedkomt.

Op papier past het precies. Tot blijkt dat een gereed netproject niet hetzelfde is als transportvermogen dat aan jouw bedrijf is toegekend. Dan is het geen energievraagstuk meer, maar een productielijn van miljoenen die niet kan draaien zoals gepland.

Want nadat procedures zijn afgerond, moet het project nog worden gerealiseerd en moet op jouw deel van het net daadwerkelijk ruimte ontstaan. Ook wanneer nieuwe capaciteit vrijkomt, sta je niet automatisch vooraan. In congestiegebieden geldt een prioriteringskader. Congestieverzachters krijgen de hoogste prioriteit, gevolgd door onder meer functies op het gebied van veiligheid en bepaalde basisbehoeften.

Voor je bedrijfsplan is dit de vraag die ertoe doet: in welk stadium zit het vermogen waarop je rekent?

Gepland — de netuitbreiding staat op de planning.

In procedure — besluitvorming en procedures lopen.

In uitvoering — er wordt daadwerkelijk gebouwd.

Beschikbaar — de uitbreiding heeft ruimte op het betreffende netdeel opgeleverd.

Toegekend — jouw bedrijf heeft het benodigde transportvermogen daadwerkelijk gekregen.

Beschikbaar betekent dat er ruimte op het net is. Toegekend betekent dat die ruimte van jou is.

Dat onderscheid wordt nog scherper wanneer je meerdere vestigingen hebt. Op locatie A kan het benodigde vermogen al zijn toegekend. Op locatie B hangt een uitbreiding af van een netproject dat nog in procedure is. Op locatie C kan straks nieuwe capaciteit ontstaan, terwijl jouw aanvraag nog op de wachtlijst staat.

Kijk je alleen naar de geplande einddata, dan kunnen drie investeringen haalbaar lijken. Kijk je naar de zekerheid onder het benodigde vermogen, dan kunnen het drie totaal verschillende investeringsbesluiten zijn. Een netplanning is beslisinformatie. Geen garantie.

Daarom hoort energie vóór een grote investering op tafel. Niet nadat de machine is besteld, het pand is gekozen of de uitbreiding al is goedgekeurd. Je wilt vooraf weten hoeveel vermogen je plan vraagt, wanneer je het nodig hebt en hoe zeker het is dat je er op dat moment daadwerkelijk over kunt beschikken.

Niet iedere onzekerheid hoeft opgelost te zijn voordat je investeert. Maar je moet wel weten welke onzekerheid je accepteert voordat je miljoenen vastlegt.

Netwerk Nederland maakt vóór bedrijfsinvesteringen inzichtelijk wat er per locatie beschikbaar en toegekend is, welk vermogen het bedrijfsplan vraagt en hoe zeker dat vermogen daadwerkelijk is. Zodat een geplande netuitbreiding niet ongemerkt als toegekend vermogen in je bedrijfsplan terechtkomt.

Jacob Gijsbertsen

Eigenaar

Inzicht in een stroommarkt die steeds meer om timing draait

Jacob is eigenaar van Netwerk Nederland. Vanuit zijn visie dat ondernemers recht hebben op transparantie en begrijpelijk advies, volgt hij dagelijks de ontwikkelingen op de energie- en stroommarkt. In zijn blogs legt hij uit hoe duurzame opwek, prijsverschillen en het tijdstip van verbruik de energiekosten beïnvloeden. Zo helpt hij ondernemers om slimmer met hun stroomverbruik om te gaan en keuzes te maken op basis van inzicht.