Hengelo, 19 oktober 2026
Het elektriciteitsnet vraagt om flexibiliteit. Maar wat vraagt flexibiliteit van een bedrijf?
Het gesprek over netcongestie gaat al lang niet meer alleen over de vraag hoe snel het elektriciteitsnet kan worden uitgebreid. Deze week zette Netbeheer Nederland tijdens Recharge Earth een volgende ontwikkeling nadrukkelijk neer: naast uitbreiding van infrastructuur wordt ook steeds belangrijker hoe, waar en wanneer energie wordt gebruikt.
Flexibiliteit is volgens Netbeheer Nederland daarmee geen tijdelijke oplossing, maar een structureel onderdeel van het toekomstige energiesysteem. Bedrijven, netbeheerders en andere partijen zullen vaker moeten kijken hoe de capaciteit die er al is slimmer kan worden benut.
Dat is niet alleen een toekomstbeeld.
De beweging is al zichtbaar in de praktijk. De ACM heeft verschillende alternatieve transportrechten mogelijk gemaakt en maakte in juni bindende afspraken met netbeheerders om flexibele contracten en congestiemanagement beter en vaker in te zetten. Afhankelijk van de contractvorm kan een bedrijf bijvoorbeeld op afgesproken momenten minder transportcapaciteit gebruiken of het verbruik aanpassen wanneer het net daar om vraagt. Daar kunnen lagere nettarieven of een vergoeding tegenover staan.
Vanuit het elektriciteitsnet is de gedachte begrijpelijk. Als niet iedereen op hetzelfde moment dezelfde capaciteit nodig heeft, kan de ruimte die er al ligt beter worden benut.
Voor een onderneming begint de afweging daar pas.
Een productieproces dat technisch op een ander tijdstip kan draaien, is niet automatisch flexibel in bedrijfseconomische zin. Personeel, andere productiestappen en afspraken met klanten kunnen bepalen hoeveel ruimte er werkelijk is om te schuiven. Flexibiliteit kan ook vragen om investeringen in bijvoorbeeld opslag of regeltechniek.
Dan krijgt flexibiliteit een waarde én een prijs.
Neem een productiebedrijf dat zijn elektriciteitsvraag op bepaalde momenten technisch kan verlagen. Voor de netbeheerder kan dat waardevolle ruimte op het net opleveren. Voor het bedrijf telt wat daarvoor nodig is. Wat kost het om een proces te verschuiven? Hoe vaak kan dat zonder de productie te verstoren? En past die manier van werken bij wat er de komende jaren met die locatie moet gebeuren?
Daarom is het belangrijk om twee perspectieven uit elkaar te houden.
Netbeheer Nederland kijkt naar een energiesysteem waarin beschikbare capaciteit slimmer moet worden benut. Voor ondernemingen hoort daar een eigen afweging naast: welke flexibiliteit hebben we daadwerkelijk, wat is die voor ons waard en onder welke voorwaarden willen we haar inzetten?
Die afweging begint niet bij wat het elektriciteitsnet van een bedrijf vraagt, maar bij wat de onderneming zelf nodig heeft.
Want uiteindelijk zit flexibiliteit niet in een aansluiting. Ze zit in productie, planning en de keuzes die een onderneming bereid is te maken.
Deel dit artikel