Er komt weer ruimte op het stroomnet. Maar is jouw bedrijf er klaar voor?

Jarenlang kregen ondernemers hetzelfde antwoord: het stroomnet zit vol. Uitbreidingen werden uitgesteld, nieuwe machines bleven op de verlanglijst en investeringen verdwenen in de la. Nu komt er beweging. Enexis maakte op 19 oktober bekend dat op verschillende plekken in Nederland opnieuw ruimte beschikbaar komt op het elektriciteitsnet.

Ook voor Overijssel ligt er op termijn perspectief. Maar wie denkt dat daarmee het probleem van netcongestie is opgelost, vergist zich. Want terwijl iedereen wacht op meer ruimte, is er een vraag die veel ondernemers nog niet kunnen beantwoorden: hoeveel ruimte heeft mijn bedrijf eigenlijk nodig?

195 megawatt komt beschikbaar. Wie profiteert daarvan?

Enexis verwacht op delen van 101 hoogspanningsstations maximaal 195 megawatt aan transportcapaciteit vrij te kunnen geven. Daarmee kunnen naar verwachting bijna 2.500 aanvragen met maatschappelijke prioriteit van de wachtlijst worden geholpen. Transportcapaciteit is de hoeveelheid elektrisch vermogen die een onderneming via het elektriciteitsnet mag afnemen of terugleveren. En juist die ruimte is op veel plekken schaars.

De vrijgave is mogelijk doordat sinds 1 juli 2026 nieuwe regels gelden voor de verdeling van beschikbare capaciteit. Voorheen reserveerden netbeheerders ruimte voor toekomstige kleine aansluitingen. Een deel van die reserveringen kan nu worden verdeeld onder aanvragers op de wachtlijst. De eerste beschikbare ruimte gaat naar aanvragen met maatschappelijke prioriteit, zoals ziekenhuizen, drinkwatervoorzieningen, zorg en onderwijs.

Aanvragers die voor deze vrijgave in aanmerking komen, krijgen uiterlijk eind november bericht van Enexis. Dat betekent overigens niet dat hun aansluiting meteen gerealiseerd kan worden. Soms zijn eerst werkzaamheden aan kabels of elektriciteitsstations nodig. Kleinverbruikers ontvangen naar verwachting in het eerste kwartaal van 2027 een offerte. In de eerste helft van 2027 beoordeelt de netbeheerder opnieuw hoeveel ruimte beschikbaar is en of ook andere aanvragen geholpen kunnen worden.

En wat betekent dit voor ondernemers in Twente?

In delen van Overijssel verwacht Enexis op termijn extra ruimte op het hoogspanningsnet van TenneT. Maar die ontwikkeling is afhankelijk van de daadwerkelijke vrijgave door TenneT én van voldoende capaciteit op het regionale en lokale netwerk.

Voor een ondernemer in Hengelo, Almelo of Enschede betekent dat vooral dat de situatie per locatie kan verschillen. Een positieve ontwikkeling op het landelijke elektriciteitsnet garandeert nog geen extra capaciteit voor je eigen bedrijfspand. Toch is het verstandig om je plannen opnieuw te bekijken. Niet omdat er morgen gegarandeerd ruimte beschikbaar komt, maar omdat de mogelijkheden veranderen. Wie wil uitbreiden, verhuizen of investeren in elektrische apparatuur, doet er goed aan om te weten wat daarvoor nodig is.

Ook een kleine onderneming kan op de wachtlijst belanden

Netcongestie werd lange tijd vooral geassocieerd met fabrieken, distributiecentra en andere grootverbruikers. Maar sinds 1 juli gelden de nieuwe voorrangsregels ook voor kleine aansluitingen. Wil je als ondernemer een nieuwe winkel openen, een werkplaats verzwaren of extra elektrische apparatuur plaatsen waarvoor een nieuwe of zwaardere aansluiting nodig is? Dan kan ook jouw aanvraag in een gebied met netcongestie op de wachtlijst terechtkomen.

Dat maakt de beschikbaarheid van elektriciteit een onderwerp dat je niet pas moet bespreken wanneer de installateur al aan het werk is. Een huurcontract tekenen, apparatuur bestellen of een verbouwing voorbereiden zonder eerst naar de benodigde transportcapaciteit te kijken, kan grote gevolgen hebben voor je planning en kosten.

Een zwaardere aansluiting is niet altijd het eerste antwoord

Stel, een productiebedrijf gebruikt gedurende de meeste werkdagen 60 kilowatt vermogen, maar bereikt tijdens enkele momenten een piek van 100 kilowatt. Het bedrijf wil een nieuwe machine aanschaffen die nog eens 30 kilowatt vraagt. De eerste gedachte is dan om extra transportcapaciteit aan te vragen.

Maar een analyse van het verbruik laat zien dat de hoogste pieken vooral ontstaan wanneer meerdere machines tegelijkertijd worden gestart. Door het opstarten anders te organiseren en bepaalde werkzaamheden te verschuiven, weet het bedrijf de bestaande piek terug te brengen van 100 naar 70 kilowatt. Tel daar de nieuwe machine van 30 kilowatt bij op, en de totale piek blijft op 100 kilowatt. Als dat binnen het gecontracteerde vermogen en de technische mogelijkheden van de aansluiting past, kan de machine dus zonder extra transportcapaciteit worden ingezet.

Het bedrijf levert niets in op productie. Het verdeelt zijn beschikbare vermogen alleen slimmer. Dit laat zien waarom een analyse van het werkelijke verbruik zo belangrijk is. Het jaarlijkse stroomverbruik vertelt immers niet het hele verhaal. Juist de momenten waarop je het meeste vermogen vraagt, kunnen bepalend zijn voor je uitbreidingsmogelijkheden. Meer elektriciteit gebruiken en meer transportcapaciteit nodig hebben, zijn niet altijd hetzelfde.

Wat kun je vandaag al doen?

Je hoeft niet te wachten tot de netbeheerder extra ruimte beschikbaar stelt om je eigen situatie te onderzoeken. Via de stroomnetchecker van Enexis kun je zien wat de situatie op het elektriciteitsnet rond jouw adres is. Maar daarmee weet je nog niet hoeveel ruimte je binnen je bestaande aansluiting daadwerkelijk benut. Daarvoor moet je verder kijken naar je gecontracteerde vermogen, je werkelijke verbruik en de momenten waarop de hoogste pieken ontstaan.

Bekijk vervolgens je bedrijfsplannen. Welke machines, laadvoorzieningen of andere elektrische installaties wil je de komende jaren toevoegen? En wat betekent dat voor je stroomvraag? Heb je al extra transportcapaciteit aangevraagd, controleer dan de status bij je netbeheerder. Sta je daadwerkelijk op de wachtlijst, is je aanvraag volledig en welke mogelijkheden zijn er op jouw locatie?

Onderzoek daarna of je bestaande capaciteit slimmer kunt benutten. Denk aan het spreiden van verbruik, het voorkomen van gelijktijdige pieken of energieopslag. Soms zijn er ook afspraken met de netbeheerder mogelijk waarbij je op drukke momenten tijdelijk minder vermogen gebruikt en op andere momenten meer ruimte krijgt.

Niet iedere maatregel is geschikt voor ieder bedrijf. Een batterij aanschaffen zonder eerst je verbruik en de kosten te onderzoeken, kan bijvoorbeeld een dure vergissing zijn. Het gaat erom dat je eerst begrijpt waar je beperking zit, voordat je investeert in een oplossing.

Het stroomnet verandert. Verandert jouw onderneming mee?

De vrijgave van transportcapaciteit is goed nieuws. Het laat zien dat er naast het uitbreiden van het elektriciteitsnet ook andere manieren zijn om beschikbare ruimte beter te benutten. Maar netcongestie blijft voorlopig een realiteit waar veel Nederlandse ondernemers mee moeten omgaan.

Daarom wordt inzicht in je eigen energiepositie steeds belangrijker. Niet alleen om te weten wat je vandaag verbruikt, maar ook om te begrijpen wat toekomstige investeringen, nieuwe regelgeving en veranderingen op het elektriciteitsnet voor je onderneming betekenen. Wie pas naar zijn energiepositie kijkt wanneer uitbreiding onmogelijk wordt, heeft zichzelf weinig ruimte gelaten om nog bij te sturen.

Weet jij hoeveel ruimte jouw bedrijf nog heeft?

Misschien wil je uitbreiden, maar twijfel je of je aansluiting daarvoor voldoende is. Misschien sta je op een wachtlijst. Of misschien heb je nog helemaal niet onderzocht hoeveel vermogen je onderneming op piekmomenten gebruikt.

Netwerk Nederland helpt je om dat inzichtelijk te maken. We brengen je verbruik, aansluiting en toekomstige energiebehoefte in samenhang in beeld. Waar een uitgebreidere analyse nodig is, bespreken we welke vervolgstappen zinvol zijn. Met onze dienstverlening EnergieZorg zorgen we er bovendien voor dat je energiepositie niet pas aandacht krijgt wanneer er een probleem ontstaat. We volgen ontwikkelingen, kijken vooruit en helpen je om tijdig beslissingen te nemen.

Wil je weten of jouw bestaande aansluiting nog voldoende ruimte biedt voor je bedrijfsplannen? Bespreek je energiepositie met Netwerk Nederland. Dan kijken we eerst naar wat je hebt, wat je nodig hebt en welke mogelijkheden het waard zijn om verder te onderzoeken.

Ontdek EnergieZorg

Sebastiaan Wassink

Specialist verduurzaming & wetgeving

Weten wat moet. Begrijpen wat kan.

Ik neem geen genoegen met halve antwoorden. Als Specialist Verduurzaming & Wetgeving bij Netwerk Nederland zoek ik uit wat regels, ontwikkelingen en technische mogelijkheden écht betekenen voor jouw onderneming. Waar zitten de risico's? Welke kansen blijven liggen? En welke keuzes moet je dan maken?

Ik breng samenhang in complexe energievraagstukken, zodat jij weet waar je staat en wat je volgende stap is.